Preloader

Ładowanie...

Sprawdziliśmy, jakie są efekty przeszkolenia całego białego personelu w zakresie fizjologii laktacji. Mamy sukces! Coraz więcej noworodków oddzielonych od mamy tuż po urodzeniu otrzymuje swój najważniejszy pierwszy posiłek w postaci siary, a nie mieszanki.

laktacja sukces

Dwa lata temu rozpoczęliśmy szkolenie wszystkich pracowników medycznych: lekarzy, położne i pielęgniarki pracujących w naszym szpitalu zgodnie z wytycznymi zawartymi w rekomendacji: „PROGRAM WCZESNEJ STYMULACJI LAKTACJI DLA OŚRODKÓW NEONATOLOGICZNYCH I POŁOŻNICZYCH III POZIOMU REFERENCYJNEGO” (Redakcja: Prof. E. Helwich, Koordynator M. Wilińska, Standardy Medyczne, Pediatria, 2014 r).

Jednym z najważniejszych celów tej rekomendacji jest osiągnięcie takiego standardu opieki, kiedy wszystkie noworodki oddzielone od matki otrzymują siarę w ciągu pierwszych dwóch godzin życia. Nadrzędnym celem jest natomiast ujednolicenie zasad pracy personelu medycznego, umożliwiających przygotowanie matek i rodzin do rozpoczęcia i utrzymania laktacji tak, aby zapewnić każdemu dziecku żywienie mlekiem własnej matki. Chcemy, żeby standard ten dotyczył każdej mamy – zarówno tej, która urodziła w terminie porodu jak również tej, która urodziła przedwcześnie bez względu na rodzaj porodu.

Obserwacją objęto 100 noworodków (wrzesień - listopad 2014 r.) przed szkoleniem personelu i 100 noworodków (kwiecień - wrzesień 2016 r.) po szkoleniu personelu. Przypominamy, że były to noworodki oddzielone od matki tuż po porodzie. W 2014 r. siarę otrzymało 29 noworodków z czego 10 noworodków w pierwszych 2 godzinach życia. Mieszankę natomiast otrzymało 71 noworodków, z czego 28 noworodków otrzymało mieszankę w pierwszych 2 godzinach życia.

 

Sytuacja radykalnie zmieniła się po szkoleniu personelu. W 2016 r. siaręotrzymały 73 noworodki, z czego 36 noworodków w pierwszych 2 godzinach życia. Mieszankę natomiast otrzymało 21 noworodków, z czego 12 noworodków w pierwszych 2 godzinach życia. Pokarm z Banku Mleka Kobiecego otrzymało 6 noworodków w pierwszych 2 godzinach życia.

tabela1

Dlaczego jest to dla nas takie ważne?

Mleko matki jest pokarmem pierwszego wyboru dla dzieci zdrowych i chorych, urodzonych o czasie i urodzonych przed terminem, a karmienie piersią jest optymalnym sposobem żywienia noworodków i niemowląt*. Podaż mleka kobiecego ma bowiem znaczenie odżywcze, immunologiczne i troficzne dla dziecka, a na Oddziale Intensywnej Terapii Noworodka powinna być traktowana jako element procesu leczenia. Jeśli mleko matki jest niedostępne, należy podawać noworodkom urodzonym przedwcześnie pasteryzowane mleko z banku mleka kobiecego.

Mówimy rodzicom o znaczeniu pokarmu kobiecego w Szkole Rodzenia, w Oddziałach patologii Ciąży, pomagamy rozpocząć karmienie piersią już w Bloku Porodowym, a później w Oddziale Położniczym.

Praktyka w Szpitalu przy ul. Karowej

Większość kobiet przed porodem podejmuje decyzje o sposobie karmienia swojego dziecka. Po porodzie ponad 90% deklaruje chęć wyłącznego karmienia piersią. W naszym szpitalu zarówno podczas zajęć w Szkole Rodzenia jak i na oddziałach szpitalnych informujemy rodziców o korzyściach wynikających z karmienia piersią, o profilaktyce zdrowotnej w tym zmniejszonego ryzyka wystąpienia: cukrzycy, otyłości dzieci, młodzieży i dorosłych, astmy, atopowego zapalenia skóry, zespołu nagłej śmierci niemowląt. Zwracamy również uwagę na aspekt intelektualny, emocjonalny i ekonomiczny karmienia piersią.

laktacja sukces2

Pacjentki otrzymują broszurkę „Sekrety Karmienia Piersią” przygotowaną przez naszych konsultantów laktacyjnych, z której mogą dowiedzieć się: dlaczego warto karmić piersią, jak to robić, jak radzić sobie w trudnych chwilach oraz co robić jeśli mama i dziecko z różnych powodów nie mogą być razem. „Skóra do skóry” po porodzie fizjologicznym i po cięciu cesarskim W naszym szpitalu bezpośrednio po porodzie umożliwia się mamie i dziecku kontakt „skóra do skóry” - czyli gołe dziecko leży na gołym ciele mamy, zabezpieczone przed utratą ciepła poprzez okrycie ciepłym kocykiem czy ręcznikiem. Po ok. 20-50 minutach dziecko aktywizuje się i zaczyna wykazywać gotowość do ssania piersi. Kontakt ten umożliwiamy przez ok. 2 godziny do czasu zakończenia pierwszego karmienia.

W czasie karmienia piersią wydziela się u mamy, odpowiedzialna za wypływ mleka oksytocyna, która jednocześnie powoduje obkurczanie macicy. Buduje się i wzmacnia więź między matką i dzieckiem. Kontakt „ciało do ciała” stwarza najlepsze warunki do prawidłowej termoregulacji, zapewnia zmniejszanie stresu termicznego po porodzie. Wstępną ocenę stanu noworodka dokonuje lekarz na brzuchu matki. Ważenie, mierzenie dokładne badanie i ubranie dziecka odbywa się później. Jeśli poród odbył się drogą cięcia cesarskiego staramy się umożliwić mamie i dziecku kontakt „skora do skóry” jeszcze na bloku operacyjnym choć na kilka minut, później kontynuujemy go na sali pooperacyjnej i tam pomagamy w pierwszym karmieniu piersią. W czasie, kiedy mama jest jeszcze na bloku operacyjnym, dziecko może kangurować tata. Kangurowanie to kontakt gołego dziecka z gołym ciałem rodzica najczęściej na piersi.

broszury

Pokarm mamy albo mleko z banku mleka kobiecego – zdrowo i bezpiecznie

Jeśli poród nastąpił przedwcześnie lub mama i dziecko są oddzieleni od siebie z innych powodów (np. choroba dziecka) i przystawienie dziecka do piersi nie jest możliwe, przygotowujemy matkę i rodzinę do rozpoczęcia wczesnej stymulacji laktacji i utrzymania jej na odpowiednim poziomie. Każda kropla mleka mamy ma ogromne znaczenie dla zdrowia jej dziecka, podajemy ją bezpośrednio na śluzówkę jamy ustnej noworodka (zalecane w pierwszych minutach życia dziecka).

Wszystkie dzieci urodzone przed 34 tygodniem ciąży otrzymują w naszym szpitalu pokarm kobiecy. Priorytetem jest mleko własnej mamy, ale jeśli go brakuje, to za zgodą rodziców podajemy dzieciom mleko z banku mleka kobiecego. W naszym systemie Jakości posiadamy Instrukcję „Zasady postępowania z pokarmem kobiecym po porodzie u pacjentki, która nie może karmić piersią”, określająca zasady i metody pobierania pokarmu kobiecego od pacjentki, która nie może karmić swojego dziecka bezpośrednio z piersi oraz normujące zasady postępowania z odciągniętym pokarmem kobiecym.

sekr

Pierwsze krople siary odciągamy bezpośrednio po porodzie ręcznie do małej strzykawki, uczymy matki jak mogą to zrobić same, dajemy broszurkę z dokładnymi wskazówkami jak należy postępować. Każda próbka mleka jest podpisywana (imię i nazwisko mamy oraz data i godzina odciągnięcia pokarmu) i zanoszona no oddział gdzie znajduje się dziecko. Lekarz opiekujący się dzieckiem decyduje o podaniu pokarmu noworodkowi. Na oddziałach gdzie przebywają matki, znajdują się również lodówki przeznaczone do przechowywania pokarmu kobiecego. Kiedy zaczyna pojawiać się więcej mleka w piersiach mam, pacjentki mogą nieodpłatnie korzystać ze szpitalnych laktatorów elektrycznych.

Mamy wcześniaków też karmią piersią

Żadna jednak metoda odciągania i dokarmiania noworodka nie może zastąpić nauki karmienia piersią nawet po upływie wielu tygodni od urodzenia i wsparcia, jakie powinna otrzymać matka. Wcześniaki, żeby ssać odżywczo pierś muszą do tego dojrzeć, więc najpierw karmione są przez sondę dożołądkową. O gotowości dziecka i możliwości przystawienia do piersi decyduje lekarz neonatolog w porozumieniu z pielęgniarkami i położnymi pracującymi w oddziale noworodkowym czy wspólnie z fizjoterapeutą, neurologopedą lub konsultantem laktacyjnym. Stan dziecka musi być stabilny, musi ono umieć skoordynować ssanie z połykaniem i z oddychaniem. „Karmienie piersią jest zawsze mniej wyczerpujące i mniej niebezpieczne niż karmienie butelką i nie stanowi zagrożenia dla wcześniaka bez względu na jego wiek płodowy.

Badania wykazują, że niedotlenienie wcześniaka związane z karmieniem przy karmieniu piersią jest mniejsze niż przy karmieniu butelką” (Żywienie niemowląt i małych dzieci: Standard Postępowania dla Unii Europejskiej). Personel szpitala pomaga mamie i dziecku w nauce karmienia piersią, obserwacji sygnałów głodu i nasycenia u dziecka. Czasem taka nauka trwa wiele dni, czasem kilka tygodni i kontynuowana jest po wypisie dziecka do domu. Wszystkie mamy otrzymują pomoc i instruktaż postępowania.

Kangurowanie

Staramy się również zapewnić mamie i dziecku jak najwcześniejszy po porodzie kontakt i dotyk. Szczególnie kontakt metodą kangura („ciało do ciała”) ponieważ dziecko po porodzie potrzebuje i oczekuje od rodzica jego dotyku i ciepła skóry, bliskości. Potrzebuje zapachu rodzica. Potrzebuje zapachu mleka matki. Potrzebuje głosu rodzica i rytmu bicia jego serca. Dzięki bliskiemu kontaktowi z mamą czy z tatą, dziecko szybciej rozwija się emocjonalnie, spokojniej śpi i rzadziej płacze, łagodniej przechodzi nieprzyjemne doświadczenia, takie jak pobyt w inkubatorze, ciągłe badania czy podawanie leków, iniekcje i zabiegi. Podczas kontaktu z mamą temperatura ich ciała reguluje się a ciśnienie krwi i akcja serca stabilizują się, dzieci oddychaj lepiej, rzadziej występują u nich bezdechy. To wszystko sprawia, że szybko „nadrabiają stracony czas”, a co za tym idzie – szybciej zostają wypisane ze szpitala. Kangurowanie zaspokaja potrzebę czułości, miłości i akceptacji.

laktacja sukces3

Kangurowanie wpływa na wzrost produkcji mleka u mamy, dlatego mama powinna odciągać pokarm bezpośrednio po kangurowaniu. Czasem prowadzimy ssanie nieodżywcze, czyli przystawianie dziecka do „pustej” piersi (po odciągnięciu pokarmu) - dziecka, które nie jest jeszcze gotowe do jedzenia z piersi, ale szuka jej podczas kangurowania, lub wtedy, gdy mama ma mało pokarmu. Ssanie nieodżywcze stymuluje dziecko, przyspiesza przejście na pełne karmienie piersią, działa na nie uspokajająco, powoduje szybsze zwiększenie masy ciała u dziecka, u mamy poprawia laktację, daje poczucie spełnienia.

Oczywiście kluczem do sukcesu jest:

- wykwalifikowany, zaangażowany personel;

- profesjonalny sprzęt laktacyjny;

- program laktacyjny dla matek/rodziców;

- stały dostęp do mleka z banku mleka kobiecego.

Szkolenia dla personelu (lekarzy, pielęgniarek i położnych) z wiedzy o laktacji zostały przeprowadzone zgodnie z najnowszymi rekomendacjami i badaniami zawartymi w dokumentach: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 20 września 2012 r. (Dz.U.2012, nr 112, poz. 654, z późn. zm.) Standardy postępowania medycznego przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych z zakresu opieki okołoporodowej sprawowanej nad kobietą w okresie fizjologicznej ciąży, fizjologicznego porodu, połogu oraz opieki nad noworodkiem, ŻYWIENIE NIEMOWLĄT I MAŁYCH DZIECI: STANDARDY POSTĘPOWANIA DLA UNII EUROPEJSKIEJ, 2006 r. - Infant and Young child feeding: standard recommendations for the European Union. European Commission, Directoriate Public Health and Risk Assessment, Luxemburg 2006 (wer. pol.: Mikiel-Kostyra K.: Żywienie niemowląt i małych dzieci: standard postępowania dla Unii Europejskiej. Instytut Matki i Dziecka, Warszawa 2008) oraz PROGRAM WCZESNEJ STYMULACJI LAKTACJI DLA OŚRODKÓW NEONATOLOGICZNYCH I POŁOŻNICZYCH III POZIOMU REFERENCYJNEGO” (Redakcja: Prof. E. Helwich, Koordynator M. Wilińska, Standardy Medyczne, Pediatria, 2014 r.)

Strona korzysta z plików cookies i innych technologii

Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.