SAMOKONTROLA PIERSI

  Samobadanie piersi należy wykonywać regularnie po ukończeniu 15 roku życia. Najlepiej samokontrolę robić raz w miesiącu, w dwa – trzy dni po ukończeniu krwawienia miesiączkowego lub, jeżeli już nie miesiączkujesz, w tym samym, np. w pierwszym dniu miesiąca.

 Większość nowotworów występuje w postaci pojedynczych, twardych i bezbolesnych guzków. Jeżeli piersi są regularnie badane, można je bez trudu wykryć, nawet te najmniejsze. Tkanka gruczołu jest miękka, z łatwością można zauważyć podejrzane zgrubienie. Guzek tworzy się zazwyczaj przez kilka lat i dlatego jest duża szansa nie przeoczyć zagrożenia. Każda zmiana jest ważna - jeżeli coś wzbudza Twój niepokój, należy zgłosić się do lekarza-specjalisty.

 Ponad trzy czwarte guzków w piersiach kobiety znajdują same. Guzek nie musi oznaczać raka, ale zawsze wymaga kontroli lekarza. W większości są to zmiany łagodne: włókniaki i torbiele. Wcześnie wykryty złośliwy nowotwór piersi jest uleczalny, a guz można usunąć zachowując pierś.


 Samokontrola - jest to uważna obserwacja i odpowiednie uciskanie piersi. Wykonuje się je w kilku pozycjach:


 PRZED LUSTREM










 Rozbierz się do pasa, stań lub usiądź przed lustrem. Ręce trzymaj wzdłuż ciała. Obejrzyj kształt piersi, kolor brodawek i skóry wokół nich, sprawdź, czy skóra się nie marszczy i nie ciągnie. Brodawka może równomiernie kurczyć się w wyniku zimna czy dotyku.











 Następnie podnieś ręce i jeszcze raz przyjrzyj się piersiom - wykonaj taką samą obserwację jak poprzednio.









 To samo uczyń w pozycji z dłońmi opartymi na biodrach oraz z uniesionymi lub założonymi za głowę rękoma.









 POD PRZYSZNICEM


 Prawą rękę połóż z tyłu głowy, lewą na prawej piersi. Lekko naciskaj ją trzema środkowymi palcami przesuwając ruchem okrężnym zgodnie z ruchem wskazówek zegara od strony zewnętrznej w kierunku brodawki.




 To zadanie będzie łatwiejsze do wykonania, jeżeli pierś się namydli. W ten sam sposób zbadaj drugą pierś.








    Ściśnij brodawkę między kciukiem a palcem wskazującym. Zobacz, czy nie wydobywa się z niej jakaś wydzielina.







 ZWRÓĆ UWAGĘ NA:

- zmiany kształtu i położenia piersi;
- zmiany koloru piersi i brodawek;
- asymetrię zmarszczeń lub fałdów skórnych;
- wciągnięcia brodawek i skóry;
- zaczerwienienia;
- owrzodzenia, wypryski na brodawce;
- poszerzenie żył na skórze;
- różnice w wielkości piersi;
- różnice w zachowaniu się piersi podczas podnoszenia ramion;
- wydzielinę z jednej brodawki;
- zgrubienia, stwardnienia i guzki w piersi;
- stwardnienia węzłów chłonnych pod pachą;
- zniekształcenia brodawki.

- niedopasowanego, zwłaszcza zbyt ciasnego biustonosza;
- opalania się bez użycia kremu z filtrem;
- diety pozbawionej białka;
- gorących kąpieli;
- spania na brzuchu;
- nagłej zmiany wagi ciała.

Należy prowadzić aktywny tryb życia, odżywiać się prawidłowo, zmniejszyć spożycie tłuszczów (zwłaszcza zwierzęcych), mocnych alkoholi, jeść więcej warzyw i owoców.

 CZYNNIKI RYZYKA

- rak piersi lub jajnika u matki, babci lub siostry;
- rak jednej piersi;
- stosowanie HTZ przez ponad 5 lat;
- stosowanie hormonalnych środków antykoncep cyjnych przez okres dłuższy niż 8 lat;
- pierwsza miesiączka przed 12. rokiem życia, klimakterium po 50., wysoki poziom estrogenów;
- bezdzietność;
- pierwszy poród po 30. roku życia;
- niekarmienie piersią;
- dieta bogata w tłuszcze zwierzęce i nadmiar cholesterolu;
- predyspozycje genetyczne;
- rak prostaty u ojca;
- cukrzyca;
- nadużywanie alkoholu.

 USG PIERSI I MAMMOGRAFIA

Przynajmniej raz do roku Twoje piersi powinien badać ginekolog. Jeśli badanie palpacyjne nie wykazuje nic podejrzanego, wystarczy raz na dwa lata robić USG piersi - dotyczy to pań od 25. do 40. roku życia. Po 40. roku życia należy wykonywać mammografię raz na dwa lata, a po 50. - raz na rok.

 Badanie USG jest absolutnie bezbolesne, polega na przesuwaniu głowicy aparatu USG po posmarowanej żelem piersi i pod pachą.

Aparat USG wytwarza ultradźwięki. Fale te są wykorzystywane do badania tkanek ciała: odbite impulsy zarejestrowane przez głowicę są przetwarzane przez komputer ultrasonografu, dzięki czemu obraz badanych tkanek wewnętrznych jest widoczny na monitorze aparatu.

 Mammografia jest to wykonanie zdjęcia gruczołu piersiowego za pomocą bardzo małej dawki promieni rentgenowskich. Aparat MMG posiada specjalne płytki, między którymi jest umieszczana pierś
i dociskana w taki sposób, aby uzyskać odpowiednie ujęcie z góry, a następnie z boku.