Preloader

Ładowanie...

Prawdą jest, że rozwija się bezobjawowo, na początku nie powoduje dolegliwości. Mitem natomiast jest, że nie da się jemu zapobiec i go wyleczyć. Rak szyjki macicy jest jednym z najczęstszych nowotworów narządu rodnego – może na niego zachorować każda kobieta. Nie każda natomiast musi poddać się chorobie.

Co zwiększa ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy?

Do głównych czynników należą:

wiek 25-55 lat;
infekcje wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV);
im wcześniej następuje inicjacja seksualna (poniżej 16 roku życia ), tym większe ryzyko wystąpienia raka szyjki w młodym wieku;
wielu partnerów seksualnych i seks bez zabezpieczeń mechanicznych (prezerwatywa);
jeżeli partnerem jest mężczyzna związany wcześniej z kobietą chorą na raka szyjki macicy lub zmarła z tego powodu;
duża liczba porodów;
palenie papierosów zarówno przez kobietę, jak i jej partnera;
niski status socjo-ekonomiczny;
stwierdzona wcześniej patologia w badaniu cytologicznym;
partnerzy podwyższonego ryzyka (nie monogamiczni, z infekcją HPV);
ryzyko zachorowania zwiększa się dwudziestokrotnie, jeśli u mężczyzny stwierdzono na prąciu brodawki (HPV)!

Do czynników sprzyjających zachorowaniu na raka szyjki macicy należą:

  wieloletnie stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych;
  niewłaściwa dieta (np. brak witaminy C);
  zakażenie HIV;
  stany zapalne narządu płciowego przenoszone drogą płciową inne niż HPV - np. chlamydia, rzęsistek, wirus opryszczki HSV-2.

Objawy raka inwazyjnego szyjki macicy

To najczęściej krwawienia z pochwy, zwłaszcza po stosunkach, krwawienia międzymiesiączkowe i obfite miesiączki oraz upławy o różnym nasileniu. Czasami rak inwazyjny przebiega bezobjawowo i bywa wykryty dopiero w czasie rutynowego badania cytologicznego. Bóle w dole brzucha i okolicy lędźwiowej, częste oddawanie moczu to objawy rozsiewu raka i zarazem stadium, w którym leczenie jest trudne i dotkliwe dla chorych.

W raku szyjki macicy ważnymi czynnikami rokowniczymi są: wielkość guza, cechy histologiczne raka (stopień złośliwości), głębokość naciekania, przerzuty do węzłów chłonnych, stan zdrowia i wiek chorej.

Co to jest badanie cytologiczne

Powinny ją wykonywać kobiety, które rozpoczęły życie płciowe bez względu na wiek lub wszystkie od 18-20 roku życia.

Jest to badanie komórek pobranych z tarczy szyjki macicy. Przeprowadza przed badaniem ginekologicznym po założeniu wziernika do pochwy. Za pomocą szpatułki, „szczoteczki” lub długiego wacika lekarz pobiera komórki wchodzące w skład nabłonka tarczy części pochwowej i z kanału szyjki macicy. Pobrany w ten sposób materiał lekarz rozprowadza na szkiełku mikroskopowym, utrwala, niekiedy odpowiednio barwi. Oceny dokonują histopatolodzy w odpowiedniej pracowni.

Termin „cytologia” jest zarezerwowany dla badania onkologicznego (zapobiegawczego) i hormonalnego. Należy je odróżnić od badania stanu mikrobiologicznego pochwy (inaczej biocenozy lub stopnia czystości pochwy).

Zasady które należy przestrzegać przed badaniem:

Przed badaniem przez trzy dni nie można stosować żadnych leków dopochwowych, płukania pochwy ani odbywać stosunków płciowych.

Badanie to wykonuje się w pierwszej połowie cyklu miesiączkowego.

Obecnie zalecaną w Polsce klasyfikacją wymazów cytologicznych jest opisowy system Bethesda (TBS). Często ocenę rozmazów opisuje się jeszcze w pięciostopniowej skali Papanicolau (PAP) – uważana jest ona jednak za niewystarczającą.

Prawidłowy wynik cytologiczny w TBS określony jest jako brak podejrzenia śródnabłonkowej neoplazji (zmiany przednowotworowej, CIN) oraz raka. W skali PAP za prawidłowe uznaje się dwie grupy cytologiczne – I i II, przy czym II może np. świadczyć o stanie zapalnym (wtedy cytologię powtarza się po przeprowadzeniu leczenia przeciwzapalnego).

W systemie Bethesda za nieprawidłowe uznaje się wyniki z następującym opisem:

ASC-US – nietypowe komórki nabłonka płaskiego o nieokreślonym znaczeniu;

ASC-H – nietypowe komórki nabłonka płaskiego o nieokreślonym znaczeniu, nie można wykluczyć HSIL (zmian dużego stopnia);

LSIL – zmiany śródnabłonkowe małego stopnia (CIN1, cechy infekcji wirusem HPV);

HSIL – zmiany śródnabłonkowe średniego i dużego stopnia (CIN2, CIN3);

Carcinoma planoepitheliale – rak płaskonabłonkowy.
Zmiany w komórkach nabłonka gruczołowego:

AGUS - nietypowe komórki nabłonka gruczołowego o nieokreśłonym znaczeniu;

Adenocarcinoma - gruczolakorak, złośliwy nowotwór pochodzenia nabłonkowego.

Według skali Papanicolau nieprawidłowy wynik to III, IV i V grupa cytologiczna. III oznacza, że w rozmazie występują komórki dysplastyczne (przednowotworowe), stopień IIIA informuje, że dysplazja związana jest ze stanami zapalnymi, a IIIB – ze stanami przedrakowymi. IV grupa odpowiada rakowi przedinwazyjnemu, a V – inwazyjnemu rakowi szyjki macicy.

Według skali PAP w zależności od cech komórek ocenianych w rozmazie zalicza się je do pięciu grup cytologicznych.

Grupa I - w rozmazie występują prawidłowe (nie podejrzane) komórki nabłonka i zależnie od fazy cyklu płciowego niewielka liczba krwinek białych. Gdy otrzymamy taki wynik cytologii, następne badanie przeprowadzamy za rok.

Grupa II - obraz komórek nabłonkowych typowy dla stanów zapalnych i zmian wstecznych (tzn. zanikowych - występujących u starszych kobiet). Występuje duża liczba krwinek białych, limfocytów, histiocytów (komórek układu odpornościowego). Taki rozmaz uznaje się również za „nie podejrzany”, ale wymaga kontroli po ewentualnym leczeniu przeciwzapalnym lub - w przypadku zmian wstecznych - po leczeniu estrogenami.

Grupa III - to wynik dodatni (podejrzany). W rozmazie stwierdza się tzw. komórki dysplastyczne (nieprawidłowe). W zależności od nasilenia zmian i liczby tych komórek wyróżnia się dysplazję małego, średniego i dużego stopnia. Taki wynik wymaga pobrania odpowiednich (celowanych) wycinków z tarczy części pochwowej. Do tej grupy cytologicznej zalicza się również ciężkie zmiany zapalne. Również niektóre zakażenia wirusowe (np. wirusem brodawczaka - infekcja najczęściej spotykana u młodych, współżyjących kobiet) mogą przyczynić się do powstania obrazu charakterystycznego dla tej grupy.

Grupa IV - w rozmazie znajdują się pojedyncze komórki tzw. atypowe, znacznie różniące się od prawidłowych komórek, sugerujące zmianę złośliwą ograniczoną do nabłonka (tzw. rak in situ).

Grupa V - stwierdzamy tu liczne komórki atypowe. Taki obraz przemawia za zmianą złośliwą inwazyjną. Należy podkreślić, że na podstawie tego badania nie można ostatecznie rozpoznać nowotworu. Jest to badanie jedynie sugerujące możliwość takiej zmiany. Cytologia grupy IV i V wymaga natychmiastowej dalszej diagnostyki. Ostateczne rozpoznanie można ustalić na podstawie badania histopatologicznego materiału pobranego z szyjki macicy.

Powyższy podział to najczęściej stosowana klasyfikacja. Niekiedy lekarz tylko opisuje wykryte zmiany, nie dzieląc ich na grupy.

 

Strona korzysta z plików cookies i innych technologii

Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.